Niet je jaarplan aanpassen. Eerst je strategie opnieuw bekijken.

Na de zomer begint in veel organisaties hetzelfde ritueel. De begroting voor volgend jaar moet worden gemaakt, teams leveren hun plannen aan en het jaarplan van vorig jaar komt weer op tafel. Wat houden we, wat moet erbij, welke doelstellingen moeten omhoog en welke projecten krijgen volgend jaar prioriteit? Logische vragen, maar misschien niet de eerste vragen die je zou moeten stellen. Want voordat je een nieuw jaarplan maakt, is er een fundamentelere vraag: klopt de strategie waarop dat jaarplan gebaseerd is eigenlijk nog?

Er verandert nogal wat

AI verandert hoe mensen informatie zoeken, diensten gebruiken en organisaties beoordelen. Klantverwachtingen verschuiven, budgetten staan bij veel organisaties onder druk en maatschappelijke vraagstukken worden urgenter. Tegelijkertijd ontstaan nieuwe concurrenten en samenwerkingsvormen en worden organisaties nadrukkelijker aangesproken op de waarde die zij toevoegen voor klanten én maatschappij.

Niet iedere ontwikkeling vraagt om een nieuwe strategie. Maar bij elkaar kunnen veranderingen er wel voor zorgen dat keuzes die een paar jaar geleden logisch waren, vandaag opnieuw bekeken moeten worden. Toch gebeurt vaak het tegenovergestelde: we bouwen voort op wat er al is. Een extra doelgroep erbij, een nieuwe propositie, AI krijgt een plek in het plan, impact wordt toegevoegd en ondertussen blijven de oorspronkelijke strategische keuzes grotendeels staan. Zo kan een strategie langzaam een optelsom worden.

Kijk opnieuw naar de basis

Daarom vinden wij het interessant om zo nu en dan niet te vragen wat moeten we veranderen aan onze strategie?, maar: als we vandaag opnieuw zouden beginnen, welke keuzes zouden we dan maken?

Daarvoor kijken we vanuit drie perspectieven. Wat speelt er bij klanten en stakeholders en welke behoeften zijn werkelijk veranderd? Wat gebeurt er in markt en maatschappij en welke ontwikkelingen hebben structurele invloed op je organisatie? En waar ligt de kracht van de organisatie zelf: waar ben je aantoonbaar goed in en welke positie kun je geloofwaardig innemen?

Juist waar organisatiekracht, klantwaarde en maatschappelijke waarde elkaar raken, ontstaat wat wij de sweetspot noemen. Daar liggen vaak de interessantste strategische keuzes: niet bij alles wat je zou kúnnen doen, maar bij datgene waar je als organisatie daadwerkelijk van betekenis kunt zijn én onderscheidend kunt zijn.

Vijf vragen voordat je aan het jaarplan begint

Voordat je het jaarplan voor 2027 erbij pakt, zou je daarom eerst deze vijf vragen kunnen beantwoorden:

1. Wat is sinds het maken van onze strategie wezenlijk veranderd?
2. Zijn de behoeften van onze belangrijkste doelgroepen nog hetzelfde?
3. Waar kunnen wij onderscheidend waarde toevoegen?
4. Welke keuzes maken we vooral omdat we ze altijd al zo maakten?
5. Als we opnieuw mochten kiezen, waar zouden we dan méér en waar juist minder op inzetten?

Misschien kom je daarna tot de conclusie dat de huidige strategie nog uitstekend staat. Prima, want dan weet je ook weer waarom en kun je veel scherper bepalen wat volgend jaar nodig is. En misschien blijkt dat niet het jaarplan, maar eerst de strategie wat aandacht verdient.

Strategie voor 2027 opnieuw tegen het licht houden? We helpen organisaties met strategische herijking, positionering, proposities en de vertaling daarvan naar concrete jaarplannen en OGSM’s.